Przeprowadzka do Austrii krok po kroku. Co załatwić przed wyjazdem i po przyjeździe

Przeprowadzka nie zaczyna się w dniu, w którym pakujesz walizki. Tak naprawdę najważniejsze decyzje podejmujesz dużo wcześniej… jednak nie do końca wiesz co jest naprawdę pilne, a co może poczekać.

Być może przeszukujesz fora i grupy polonijne. I jest jeszcze gorzej – każdy mówi co innego. Znam to. Sama mieszkam w Austrii od 10 lat, a od 5 lat prowadzę Polaków w Austrii przez dokładnie takie sprawy. I za każdym razem widzę to samo: ludzie tracą pieniądze i nerwy nie dlatego, że są niezaradni. Tylko dlatego, że nikt im wcześniej nie powiedział, co i w jakiej kolejności załatwić. A po przyjeździe do Austrii niektórych rzeczy już nie da się odkręcić ani załatwić wstecz… Ten wpis to porządkuje. Dostajesz jasną orientację: co ogarnąć jeszcze w Polsce, co w pierwszym tygodniu po przyjeździe, a co w pierwszym miesiącu. Bez straszenia. Bez ustaw. Po ludzku.

Z tego wpisu dowiesz się między innym:

• co załatwić jeszcze w Polsce, zanim wyjedziesz,
• od czego zacząć w pierwszym tygodniu (i dlaczego akurat od meldunku),
• jak działa ubezpieczenie i skąd wziąć e-card,
• na czym Polacy najczęściej tracą pieniądze przy przeprowadzce,
• jakie świadczenia mogą Ci przysługiwać już od pierwszego dnia.

Uwaga – ten wpis to nie instrukcja pasująca do każdej możliwej sytuacji. Inaczej wygląda przeprowadzka osoby, która ma już podpisaną umowę o pracę, inaczej wyjazd w poszukiwaniu zatrudnienia, a jeszcze inaczej przeprowadzka z dziećmi lub samochodem. Zyskasz jednak to, że czytanie oszczędzi Ci wielu godzin szukania po grupach i portalach.

No to lecimy 🙂

Zanim zaczniemy — dwa słowa o Austrii

Twoja przeprowadzka jest najpewniej spowodowana z pracą, więc chciałabym podkreśić, ze w Austrii kładzie duży nacisk na równowagę pomiędzy życiem zawodowym i prywatnym (work-life balance). Główna rzecz, która zaskakuje prawie każdego, kto przyjeżdża tu pracować: w Austrii jest 14 wypłat w roku, nie 12. Jest też dość dużo świąt w roku (= dni ustawowo wolnych odp racy).

To nie jedyna różnica względem Polski, praca wygląda tu trochę inaczej (inne zasady urlopu, brak „minimalnej krajowej”, zamiast tego stawki branżowe w tzw. umowach zbiorowych). Ale to temat na osobny wpis i opisałam go dokładnie tutaj: Praca w Austrii krok po kroku.

Tu skupiamy się na czymś innym: na samej przeprowadzce. Czyli: co, kiedy i w jakiej kolejności.

Zaczynamy.

Jeszcze w Polsce: to załatw, zanim wyjedziesz

To jest etap, który wszyscy pomijają.

A to właśnie tu zapadają najważniejsze i najbardziej kosztowne decyzje. Kiedy już siedzisz w Austrii, część z nich jest nie do odkręcenia.

Dokumenty: co zabrać, co przetłumaczyć

Zabierz ze sobą oryginały najważniejszych dokumentów (m.in. akt urodzenia, akt małżeństwa, dokumenty dzieci, świadectwa pracy). I tu praktyczna uwaga: akt urodzenia i małżeństwa weź z USC w wersji międzynarodowej, wówczas możesz posługiwać się nimi bez tłumaczenia na terenie całej UE. Co do innych dokumentów: część z nich może wymagać tłumaczenia, ale nie stresowała bym się tym zbytnio i nie tłumaczyła dokumentów nadmiarowo – w dzisiejszych czasach w razie potrzeby tłumaczenia możesz zlecić online w 24 godziny… w każdym razie, nie musisz tłumaczyć wszystkiego na zapas, po przeczytaniu tego wpisu będziesz mniej więcej wiedzieć, co będziesz potrzebować, żeby nie załatwiać tego z Austrii.

I tu jeszcze jedna rada z mojej praktyki: w austriackich urzędach dokumenty trzeba mieć wersji papierowej, jeżeli masz screeny i PDF-y w telefonie to nie będą one honorowane – miałam taką sytuację z klientem z którym przez 3 miesiące czekaliśmy na termin w urzędzie, a ostatecznie nic nie udało się załatwić bo klient nie wziął z sobą papierowych dokumentów. Dlatego zapamiętaj sobie tę radę na przyszłość 🙂

Meldunek w Polsce – wymeldować się czy nie? (i jaki to ma znaczenie)

To zależy od Twojej sytuacji, a konkretnie tego, na jak długo wyjeżdżasz. Jeżeli na kilka miesięcy pracy sezonowej, to nie ma tu mowy o faktycznej przeprowadzce. Przy kilkuletniej przeprowadzce brak wymeldowania może mieć konsekwencje podatkowe, wg Ministerstwa Finansów zmianę miejsca zamieszkania powinno się zgłosić w urzędzie skarbowym. Druga sprawa to świadczenia rodzinne: jeżeli masz dzieci i przeprowadzasz się z nimi do Austrii, to pozostawiając meldunek w Polsce sprawiasz, że austriacki urząd może domniemać, że nadal pobierasz w Polsce świadczenia rodzinne – co będzie się wiązać z obszerniejszą papierologią przy wnioskowaniu o świadczenia austriackie. A skoro już jesteśmy przy zasiłku rodzinnym: przenosząc się do Austrii oczywiście trzeba zgłosić w ZUS zakończenie pobierania 800+, ale sprawdź, czy być może da się to załatwić przez portal PUE ZUS zdalnie – już z Austrii, gdy się zameldujesz.

Zarejestruj się w urzędzie pracy w Polsce i rozważ transfer zasiłku

A po co?? O tym mało kto wie, a potrafi bardzo pomóc na poczatku. Nie, nie chodzi o sam zasiłek…

Jeżeli wyjeżdżasz do Austrii i nie masz jeszcze „nagranej” pracy, zabierz z polskiego urzędu pracy dokument potwierdzający Twoją historię zatrudnienia i ubezpieczenia na formularzu unijnym – PDU1. To on pozwala austriackiemu urzędowi zaliczyć Twoje polskie okresy i zarejestrować Cię jako osobę poszukującą pracy.

A jeszcze lepiej (uwaga, to prawdziwy gamechanger): zarejestruj się w polskim urzędzie pracy jeszcze przed wyjazdem i skorzystaj z tzw. transferu zasiłku do Austrii – to procedura unijna którą możesz zastosować emigrując do dowolnego kraju UE.

Co zyskasz?

• masz przez pewien czas wypłacany zasiłek (czyli parę groszy na start),
• a co najważniejsze – przejmuje Cię austriacki AMS i z tego tytułu jesteś ubezpieczony.

To rozwiązanie, o którym większość ludzi po prostu nie wie. A szkoda, bo bywa bezcenne w pierwszych tygodniach, zanim ruszysz z pracą. Więcej znajdziesz w internecie pod hasłem „transfer zasiłku do innego kraju UE”.

Załóż konto w Euro

W Austrii do założenia „zwykłego” konta bankowego zwykle potrzebujesz meldunku i dochodu, a ten będziesz mieć dopiero za jakiś czas. Powstaje błędne koło: konto chcesz mieć od razu, a formalnie jeszcze nie możesz.

Da się to obejść – jednym z rozwiązania skonto w banku międzynarodowym, np. w N26 – założysz je przez internet jeszcze z Polski, zanim jeszcze masz austriacki meldunek i paski wypłat. Jest darmowe, nie musi na nie wpływać wynagrodzenie, a mimo to jest honorowane przez austriackie urzędy (m.in. AMS przy przelewie zasiłku i Finanzamt przy zwrocie podatku). Po oficjalnym zameldowaniu się w Austrii po prostu z aktualizujesz w aplikacji swój adres i dane osobowe.

Korzystam z tego konta sama od 10 lat i opisałam wszystko – plusy, minusy i jak je założyć – w osobnym wpisie: Bank N26. Opinia po 10 latach.

Zbieraj rachunki za przeprowadzkę.

Koszt transportu i demontażu mebli z poprzedniego mieszkania, oraz koszt maklera któremu zlecasz szukanie nowego mieszkania w Austrii, można będzie odliczyć od przychodu w rozliczeniu podatkowym. Ale jest jeden warunek: musisz mieć imienne rachunki / faktury. I oczywiście trzeba wykazać że przeprowadzka była związana z podjęciem pracy – ale to oczywiste bo właśnie po to prawdopodobnie przenosisz się do Austrii.

Piszę o tym już teraz, bo to najczęstszy „żal” moich klientów. Wielu dowiaduje się o tym po fakcie, albo nawet i słyszało, że koszty przeprowadzki można odpisać, ale nie wzięli żadnych rachunków, a potem niestety jest już „po ptakach”.

Szukanie mieszkania w Austrii

Oczywiście szukanie mieszkania najlepiej zacząć jeszcze z Polski. Sam wstępny research i przeglądanie ogłoszeń w dzisiejszych czasach odbywa się przez internet, dopiero na oglądanie mieszkania warto przyjechać na miejsce.

Papierologia zaczyna się przy podpisaniu umowy: właściciele często chcą zobaczyć potwierdzenie dochodu, umowę o pracę albo inną formę zabezpieczenia. Będzie trzeba wpłacić kaucję, która standardem na austriackim rynku nieruchomości. Kaucja zazwyczaj wynosi trzykrotność miesięcznego najmu, ale w przypadku obcokrajowców bez historii zatrudnienia mogą zażądać wyższej kaucji albo o poręczyciela. Warto więc od razu informować że to chodzi o przeprowadzkę z zagranicy, żeby się nie okazało że przyjedziesz do Austrii oglądać mieszkanie którego Ci i tak nie będą chcieli wynająć.

A jakie są koszty najmu w Austrii? W 2025 roku za metr kwadratowy wynajmowanego mieszkania w Wiedniu i Tyrolu trzeba było zapłacić 21 €. Do tańszych landów należą Burgenland, Styria, Górna i Dolna Austria (12 – 13 €). Średnia dla Austrii to 15,20 €. Szczegóły tutaj.

Więcej o szukaniu mieszkania napisałam tutaj:

• Jak znalazłam mieszkanie w Wiedniu w 2 tygodnie
• Wynajem mieszkania w Innsbrucku

Na koniec jedna ważna informacja: byc może słyszałeś o mieszkaniach od miasta (komunalnych) – możesz się o nie starać dopiero po określonym czasie i spełnieniu określonych warunków (np. w Wiedniu po 2 latach posiadania Hauptwohnsitz). Czyli na początku ta opcja odpada – szukasz normalnego najmu, od agencji albo od osoby prywatnej.

Pierwszy tydzień w Austrii: od czego zacząć

Meldunek (Meldezettel) – to odblokowuje wszystko inne

Meldunek to pierwsza formalność do załatwienia po przyjeździe. Nie dlatego, że ktoś Cię goni, tylko dlatego, że bez niego nie ruszysz z resztą – to z resztą kolejna różnica pomiędzy Polską a Austrią: w Polsce nawet nie ma obowiązku meldunkowego a w Austrii jest potrzebny praktycznie do wszystkiego: konto bankowe, e-card, wiele urzędowych spraw – prawie wszystko zaczyna się od tego, że jesteś gdzieś zameldowany.

Poza tym, w Austrii jest ustawowy obowiązek zameldowania się w terminie najpóźniej 3 dni od momentu wjazdu do Austrii. Oczywiście nie chodzi tutaj o przejazd przez granicę bo tego faktu nikt nie jest w stanie zweryfikować, ale o udokumentowane rozpoczęcie pobytu, czyli „ślad w papierach”, np. podpisanie umowy najmu mieszkania, rozpoczęcie zatrudnienia itp.

Meldunek załatwiasz w urzędzie gminy (Meldeamt) właściwym dla Twojego adresu. Po zgłoszeniu otrzymasz potwierdzenie meldunku na papierowym formularzu, zwanym obiegowo „Meldezettel” – ten właśnie dokument będziecie potrzebny w praktycznie wszystkich kolejnych urzędach. Samo zgłoszenie powoduje również wpis do centralnego rejestru meldunkowego, czyli ZMR.

I tutaj praktyczna uwaga która może mieć konsekwencje finansowe: jeżeli przy meldunku podasz wyznanie (np. rzymskokatolickie), austriacki kościół automatycznie przydzieli Ci opłatę kościelną. To formalna, wyliczana należność. Nie namawiam Cię do niczego, po prostu wiedz, że rubryka „wyznanie” ma tu konsekwencje finansowe. A przy okazji – jest to kolejna mało znana różnica pomiędzy Polską i Austrią.

Hauptwohnsitz czy Nebenwohnsitz czyli rodzaje meldunku i jakie mają znaczenie

W Austrii istnieją dwa rodzaje meldunku: Hauptwohnsitz i Nebenwohnsitz. Te dwa pojęcia bywają tłumaczone jako meldunek stały i czasowy, ale nie jest to idealne porównanie.

Hauptwohnsitz to główne miejsce zamieszkania, czyli miejsce stanowiące centrum Twoich relacji życiowych – tam gdzie faktycznie przebywasz, pracujesz oraz gdzie mieszka Twoja rodzina. Nebenwohnsitz to dodatkowe miejsce zamieszkania – na przykład jeżeli wyjeżdżasz do pracy sezonowej i mieszkasz na kwaterze u pracodawcy.

I przy okazji kolejna praktyczna uwaga: meldując się na Hauptwohnsitz zostaniesz automatycznie zobowiązany do opłacania austriackiego abonamentu RTV, tzw. ORF Beitrag. W Austrii rachunek otrzymuje jedna osoba z danego gospodarstwa domowego, więc rachunek może przyjść imiennie na Ciebie, żonę/męża lub innego dorosłego członka zamieszkującego z Wami.

Druga sprawa to samochód: po otrzymaniu Hauptwohnsitz trzeba będzie do miesiąca czasu zarejestrować go w Austrii. A jeśli na początku masz meldunek czasowy (Nebenwohnsitz), możesz jeździć na polskich tablicach jeszcze przez rok. (źródło: WKO)

Moja rada: nie powinno się wybierać Nebenwohnsitz tylko dlatego, że wydaje się „wygodniejszy” albo pozwoli dłużej jeździć samochodem na polskich tablicach. Liczy się rzeczywista sytuacja, a nie wyłącznie krzyżyk postawiony na formularzu.

Konto bankowe

Jeśli nie założyłeś konta przed wyjazdem (patrz wyżej), teraz będziesz go potrzebować – do wypłaty, do urzędów, do wszystkiego. Pamiętaj, że „zwykłe” austriackie konto zwykle wymaga meldunku i dochodu, a jego prowadzenie bywa płatne (ok. 6-7 € miesięcznie, często pobierane kwartalnie). Konto w N26 tego problemu nie ma – dlaczego, opisałam tutaj.

---

Pierwszy miesiąc: ubezpieczenie, urząd pracy, świadczenia rodzinne

Meldunek masz. Teraz reszta.

Ubezpieczenie i e-card

Dobra wiadomość: jeżeli podpisujesz umowę o pracę, jesteś ubezpieczony od pierwszego dnia. Dostajesz numer ubezpieczeniowy czyli SV Nummer – od tej pory posługujesz się nim w Austrii wszędzie, tak jak w Polsce numerem PESEL.

Musisz jedynie samodzielnie wyrobić E-card – tę zieloną plastikową kartę, z którą chodzi się do lekarza. Robi się to osobiście w odpowiednim urzędzie. I tu praktyczna rada: najlepiej nie iść spontanicznie lecz najpierw zarezerwować termin (tak – Austriacy kochają terminy, i to jest kolejna rzecz która odróżnia Polskę od Austrii). Na szczęście da się to zrobić poprzez kalendarz na stronie. Uwaga: nie dziw się że urzędy które widzisz to same komisariaty policji – po prostu w Austrii właśnie te placówki zostały wyznaczone do złożenia wniosku o E-card przez obcokrajowców.

A jeśli nie zaczynasz od razu pracy? Wtedy ubezpieczenie możesz mieć inaczej:

• przez wcześniejszy transfer zasiłku z Polski do austriackiego urzędu pracy
• poprzez współubezpieczenie przy współmałżonku/partnerze. Jeżeli chcesz się współubezpieczyć przy małżonku, albo już pracujesz i chcesz dopisać żonę i dzieci do swojego ubezpieczenia, to zacznij od zapytania u pracodawcy – wielu pracodawców pomaga w tym bezpłatnie. A jeżeli chcesz załatwić to samodzielnie, skieruj swoje kroki do ÖGK i pytaj o Mitversicherung.

Świadczenia na dzieci

Klasyczne świadczenie rodzinne w Austrii to Familienbeihilfe – jest to to odpowiednik polskiego 800+.

Trzy rzeczy, które musisz wiedzieć:

1. Nie jest przyznawane automatycznie. Trzeba złożyć wniosek, a w przypadku przeprowadzki należy dołączyć zaświadczenie że w Polsce zasiłek 800+ przestał być pobierany.
2. Zasiłek można otrzymać wstecz dlatego nie musisz zajmować się tum tematem od razu pierwszego dnia po przyjeżdzie.
3. Przysługuje również, gdy dzieci mieszkają w Polsce więc jeśli na początku przyjeżdżasz się bez dzieci, to z Austrii należy się wtedy tzw. wyrównanie (różnica między świadczeniem polskim a austriackim). Dopiero jak dzieci dojadą i je zameldujesz, to będzie się należeć całość z Austrii.

Familienbeihilfe zacznie Ci przysługiwać, gdy tylko zaczniesz opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne, czyli w praktyce, gdy zaczniesz pracować albo będziesz pobierać przetransferowany zasiłek z urzędu pracy. Wysokość zależy od wieku dziecka: noworodki otrzymują 209,30 € – dzieci od 19 lat 271,30 €. Zasiłek przysługuje do 24. roku życia (przy niepełnosprawności do 25.), o ile dziecko się uczy.
Dzieci w wieku 6–15 lat raz w roku otrzymują dodatkowo Schulstartgeld (odpowiednik polskiego 300+) w wys. 121,40 €. 

Więcej o zasiłkach na dzieci wraz z kwotami napisałam tutaj: Austriackie zasiłki na dzieci.

Urząd pracy

Słysząc „urząd pracy” (AMS), większość ludzi myśli: zasiłek dla bezrobotnych. Tymczasem możesz się tam zarejestrować po prostu jako osoba szukająca pracy – bo austriacki urząd pracy to instytucja która faktycznie wspiera i działa – mogą Ci np. zaoferować szkolenia, spotkania tematyczne dla bezrobotnych itd.

Ważne: wstarczy, że zabierzesz z polskiego urzędu pracy wspomniany wcześniej formularz PDU1, potwierdzający Twoją historię zatrudnienia i ubezpieczenia.

Uznanie kwalifikacji z Polski

Część zawodów w Austrii jest regulowana. Jeżeli Twój zawód do nich należy, zwykle dowiesz się o tym od pracodawcy – i wtedy trzeba przedstawić odpowiednie dokumenty lub wcześniej przejść procedurę uznania kwalifikacji.

Pierwszy krok to bezpłatna instytucja AST (Anlaufstelle für Anerkennung), która zajmuje się uznawaniem kwalifikacji i kieruje dalej, do właściwych instytucji: anlaufstelle-anerkennung.at. Zajmują się wszystkim bezpłatnie i pierwszy kontakt można nawiązać mailowo.

3 miesiące po przeprowadzce

Anmeldebescheinigung, czyli potwierdzenie pobytu

Pewnie nie ucieszysz się z tej wiadomości, bo oznacza ona odwiedzenie kolejnego urzędu, ale… niestety, jako obywatel UE, jeżeli przebywasz w Austrii dłużej niż pierwsze trzy miesiące to potrzebujesz dodatkowego potwierdzenia prawa pobytu. W praktyce, musisz udokumentować że masz z czego się utrzymać i złożyć wniosek o tzw. Anmeldebescheinigung für EU/EWR-Bürger – termin: w ciągu czterech miesięcy od przyjazdu.

W celu wyrobienia dokumentu trzeba zarezerwować termin we właściwym urzędzie – Bezirkshauptmannschaft (BH), a w miastach statutowych (Statutarstädte) – w magistracie. Jeżeli masz wątpliwości, do którego BH się udać, skorzystaj z tej wyszukiwarki. Opis procedury i wyrobienie terminu w Wiedniu – tutaj.

Meldezettel i Anmeldebescheinigung to dwa różne dokumenty. Polacy często załatwiają pierwszy, a o drugim dowiadują się dopiero po kilku latach – na przykład przy okazji składania innego wniosku. Jeżeli nie wyrobisz Anmeldebescheinigung i w przyszłości sprawa wypłynie przy załatwianiu innej sprawy urzędowej, to urząd ma prawo ukarać Cię grzywną – na szczęście jest ona symboliczna (kilkadziesiąt euro).

Zbieraj dokumenty pod rozliczenie podatku

Na koniec rzecz, która wróci do Ciebie za rok albo za pięć lat.

W Austrii – i to kolejna różnica względem Polski – na rozliczenie podatku masz oficjalnie 5 lat. Więc na razie nie musisz się tym martwić. Ale jedno warto robić od początku: zbierać dokumenty. Po kilku latach ciężko je odszukać.

Jakie? Głównie te od wydatków, które będziesz chciał odpisać od przychodu. O kosztach przeprowadzki już mówiliśmy. Dochodzą do tego tzw. wydatki związane z pracą (Werbungskosten), np. odzież i narzędzia robocze, literatura fachowa. Wybierasz się na kurs niemieckiego? Świetnie – rachunek też zachowaj, bo to również wydatek do odliczenia.

Wiedz, że są jednak sytuacje, w których rozliczenie jest obowiązkowe i ma swój termin (krótszy niż 5 lat, zależny od sytuacji). Dotyczy to m.in. roku, w którym:

• miałeś jednocześnie więcej niż jednego pracodawcę,
• pobierałeś zasiłek chorobowy lub rehabilitacyjny,
• Twoja firma ogłosiła niewypłacalność i dostałeś wynagrodzenie zastępcze.

Jeśli któraś z tych sytuacji Cię dotyczy, nie zwlekaj – to akurat obszar, w którym pomagam. Na razie zrób jedno: nie wyrzucaj papierów (w praktyce wystarczy, że je zdigitalizujesz).

Przeprowadzka do Austrii – podsumowanie… nie próbuj załatwić wszystkiego pierwszego dnia

Po przeprowadzce łatwo wpaść w panikę: meldunek, konto, ubezpieczenie, samochód, urząd pracy, szkoła, nowe mieszkanie i jeszcze praca w obcym języku. Nie wszystkie sprawy mają jednak ten sam termin i nie wszystkie są równie pilne.

Najpierw zajmij się tym, co uruchamia kolejne kroki albo ma krótki termin:

1. zgłoszeniem miejsca zamieszkania,
2. potwierdzeniem zgłoszenia do ubezpieczenia przez pracodawcę,
3. AMS – jeżeli przyjechałeś z U2 albo nadal szukasz pracy,
4. samochodem na polskich tablicach,
5. przygotowaniem wniosku o Anmeldebescheinigung,
6. sprawami dzieci i świadczeń rodzinnych,
7. uporządkowaniem dokumentów i rachunków.

Pozostałe rzeczy możesz dopinać stopniowo. Dobrze zorganizowana przeprowadzka nie polega na tym, że w ciągu dwóch dni odwiedzisz wszystkie urzędy w Austrii. Chodzi o to, żeby wiedzieć, co ma pierwszeństwo i czego nie odłożyć zbyt długo.