Praca w Austrii krok po kroku. Portale z ofertami, stawki, prawa pracownika

Praca w Austrii to nie tylko znalezienie dobrej oferty i podpisanie umowy. Warto już na początku poznać swoje prawa i dostępne świadczenia, bo dzięki temu łatwiej unikniesz kosztownych pomyłek i wykorzystasz wszystko, co Ci przysługuje.

Z tego poradnika dowiesz się między innymi:

• gdzie szukać legalnej pracy,
• ile wynosi wynagrodzenie,
• czym jest Kollektivvertrag,
• jak sprawdzić czy masz ubezpieczenie,
• jakie świadczenia Ci przysługują,
• kiedy dostaniesz 13. i 14. pensję,
• jak odejść z pracy, żeby nie stracić pieniędzy.

Praca w Austrii. Najważniejsze informacje dla osób wyjeżdżających pierwszy raz

Zacznijmy od kilku najważniejszych informacji o austriackim rynku pracy, szczególnie tych które najbardziej dziwią nowicjuszy.

14 wypłat w roku

W Austrii jest 14 wynagrodzeń w roku. Dodatkowe wynagrodzenia wypłacane są zazwyczaj dwa razy w roku, latem (czerwiec) i zimą (listopad). Pracownicy sezonowi również otrzymują 13-tkę i 14-tkę, ale proporcjonalnie do przepracowanego czasu w danym roku.

Minimalna stawka w Austrii – ile naprawdę można zarobić?

W Austrii nie ma pojęcia „minimalnej krajowej”. Minimalne stawki określone są z osobna dla poszczególnych branż. Odnajdziemy je w tzw. umowach zbiorowych czyli Kollektivvertrag – więcej na ten temat w dalszej części tekstu. Wynagrodzenie (zazwyczaj) podawane jest w ogłoszeniach o pracę.

Ile dni urlopu i świąt przysługuje pracownikowi w Austrii?

Pod względem dni wolnych Austria wypada nieco korzystniej niż Polska. Jest tu nieco więcej dni wolnych z tytułu świąt katolickich, konkretnie Austriacy mają sporo wolnego wiosną, bo oprócz Świąt Wielkanocnych i Bożego Ciała obchodzą jeszcze Zielone Świątki oraz z święto Wneiobowstapienia Pańskiego (Christi Himmelfahrt). Z kolei w grudniu obchodzą święto maryjne Mariä Empfängnis. Jeżeli pracownik pracuje w święto państwowe, ma prawo do dodatkowego wynagrodzenia za pracę wykonaną w tym dniu, albo dnia wolnego.

Jakie świadczenia pracownicze i socjalne przysługują osobom pracującym w Austrii?

Pracując legalnie an umowie o pracę przysługują Ci świadczenia pracownicze (ubezpieczenie społeczne, urlopy, przerwy w pracy, płatne nadgodziny itd) oraz socjalne (zasiłek dla bezrobotnych, zasiłki na dzieci itp.) tak samo jak Austriakom. Świadczenia i inne przywileje opisane są w dalszej części tekstu

Gdzie szukać legalnej pracy w Austrii? Najlepsze portale z ogłoszeniami

AMS

Karriere

Indeed

Oczywiście portali jest więcej. Ale jeżeli będziesz szukać pracy już jakiś czas to zauważyć też że niektóre ogłoszenia na portalach się powtarzają dlatego podają tylko te 3 najpopularniejsze. Warto też wiedzieć, że branża turystyczna ma swoje branżowe portale z ogłoszeniami o pracę – znajdziesz je w tym wpisie.

W ogłoszeniu zazwyczaj są podawane wynagrodzenia. Jeżeli wynagrodzenie będzie brutto, to tutaj znajdziesz kalkulator żeby wyliczyć ile dostaniesz na rękę: kalkulator brutto – netto

Umowa o pracę – co warto o niej wiedzieć?

W Austrii nie ma obowiązku sporządzania pisemnej umowy o pracę, ale wtedy pracodawca musi Ci wydać przynajmniej tzw. Dienstzettel .

Dienstzettel to najprościej mówiąc taka bardzo skrócona umowa zawierająca tylko podstawowe dane, ale przepisy regulują dokładnie jakie dane powinna zawierać:
– krótki opis obowiązków pracownika
– informacje o sposobie wypowiedzenia
– siedzibę pracodawcy
– czas trwania i warunki okresu próbnego
– miejsce wykonywania pracy i informacje o ewentualnych innych miejscach wykonywania pracy,
– wynagrodzenie dotyczące nadgodzin i sposób wypłaty wynagrodzenia.

Dienstzettel powinien zostać dostarczony pracownikowi bez zwłoki po rozpoczęciu stosunku pracy może on zostać dostarczony również mailem.

Umowa o pracę oczywiście również zawiera wszystkie wyżej wymienione aspekty. Zanim ją podpiszesz, przeskanuj ją wzrokiem i wyłap najważniejsze hasła – poniżej ich lista wraz z tłumaczeniem na język polski:

• Beginn und Ende des Beschäftigingsverhvltnisses – początek i koniec stosunku pracy
• Probezeit – okres próbny
• Tätigkeit / Aufgaben – opis stanowiska pracy
• Die wöchentliche Arbeitszeit – czas pracy. Często podaje się go w wymiarze tygodniowym 
• Überstunden– nadgodziny  
• Lohn – wynagrodzenie. Umowa określa wynagrodzenie brutto (Bruttolohn) oraz jego składniki. Określa też wynagrodzenie na rękę czyli netto (Nettolohn). Jednym ze składników wynagrodzenia może być  Überstundenpauschal czyli ryczałt za nadgodziny
• Einsatzort – miejsce wykonywania pracy
• Urlaub – urlop
• Kündigungsfrist – okres wypowiedzenia umowy
• DSVO – odpowiednik naszego RODO.  Musi  być w każdej umowie. W tym punkcie  pracodawca może zastrzec wykorzystanie Twojego wizerunku dla celów reklamowych i marketingowych hotelu. Czyli, jak Ci zrobią zdjęcie lub nagrają (Bild / Videomaterial) to mogą to umieścić na przykład na swoim fanpage.

Skąd wiadomo, że mam ubezpieczenie?

Jeżeli podpisujesz umowę o pracę to od pierwszego dnia masz ubezpieczenie i dostęp do opieki zdrowotnej – otrzymujesz tzw. numer ubezpieczeniowy (SV Nummer), którym posługujesz się w tutejszych urzędach na takiej samej zasadzie jak w Polsce PESEL-em. Musisz jedynie wyrobić zieloną plastikową kartę (Ecard). Niestety trzeba ją wyrobić osobiście w odpowiednim urzędzie, listę Urzędów znajdziesz tutaj.

Co dokładnie pokrywa państwowe ubezpieczenie a czego nie, znajdziesz tutaj. Jeżeli się rozchorujesz to otrzymujesz zasiłek chorobowy – kto i kiedy go wypłaca znajdziesz tutaj.

Nie dostałem umowy. Co robić?

To jedna z rzeczy, która najbardziej zaskakuje Polaków. W Austrii pracodawca nie zawsze musi wręczyć Ci klasyczną umowę o pracę. Nie oznacza to jednak, że pracujesz „na czarno”. Najważniejsze że jesteś zgłoszony do ubezpieczenia. Po zakończonym miesiącu kalendarzowym, wraz z wypłatą powinieneś dostać tzw. pasek z wypłaty (niem. Lohnzettel), jeżeli go otrzymasz to znaczy że wszystko jest w porządku. Zajrzyj również tutaj.

Czy w Austrii okres próbny oznacza, że nie mam normalnej umowy?

Przyjąłeś się do pracy w Austrii i Twój pracodawca mówi że musisz przejść okres próbny? Albo nie dał Ci jeszcze umowy i przebąkuje coś o w pierwszym miesiącu ale nie rozumiesz dokładnie o co chodzi?

Od pierwszego dnia w pracy jesteś na normalnej umowie, z czego kilka pierwszych tygodni pracy to tzw. okres próbny. Czyli wszystko jest to jak w normalnej pracy jest tylko jedna zasadnicza różnica: w trakcie okresu próbnego możesz odejść z dnia na dzień bez tłumaczenia się, a Twój pracodawca też może Ci podziękować z dnia na dzień bez tłumaczenia się. Okres próbny to standard w Austrii, trwa zazwyczaj miesiąc, czasami krócej. Oczywiście za przepracowane dni otrzymasz wynagrodzenie oraz wszystkie benefity oraz jesteś normalnie ubezpieczony a od twojego wynagrodzenia odprowadzane są składki. Czyli otrzymujesz wynagrodzenie oraz pasek z wypłaty, nawet gdyby były to tylko 2 lub 3 dni.

Czy pracodawca nie płaci mi za mało?

W Austrii nie istnieje pojęcie minimalnej krajowej tak jak w Polsce. Minimalne zarobki są tutaj określone osobno dla każdej branży, i w przypadku każdej branży są one inne. Każda branża ma spisane wszystkie najważniejsze prawa i informacje (minimalne stawki, urlopy, okres wypowiedzenia itp) w tak zwanych umowach zbiorowych, w Austrii zwanych Kollektivvertrag. W każdej umowie zbiorowej podane są tabele z zarobkami, tabele zazwyczaj podzielone są na grupy uwzględniające wykształcenie i doświadczenie zawodowe oraz staż pracy.

Kollektivverträge, czyli umowy zbiorowe, publikowane są na stronie Izby Gospodarczej, czyli WKO. Z wyszukiwarki wybierz branżę. Zaznacz również Bundesland. Stawki odnajdziesz w dokumencie o nazwie „Gehaltsordnungen” lub „Lohnordnungen”. Nie wiesz, pod którą branżę podlegasz? Taką informację znajdziesz w swojej umowie o pracę.

View this post on Instagram

Chcę odejść z pracy. Na co uważać?

Jeżeli planujesz odejść z pracy to masz dwie możliwości, albo złożysz wypowiedzenie umowy albo poprosisz pracodawcą o polubowne rozwiązanie umowy.

W przypadku kiedy sam chcesz wypowiedzieć umowę, sprawdź najpierw jaki masz okres wypowiedzenia – jest to napisane albo w Twojej umowie o pracę albo w Kollektivvertrag. Dochowaj również odpowiedniej formy – w większości wypowiedzenie dostarcza się w formie pisemnej. Pracodawcy w Austrii traktują okres wypowiedzenia bardzo poważnie, musisz więc pracować do końca okresu wypowiedzenia, inaczej według przepisów będzie to traktowane jako porzucenie stanowiska pracy („vorzeitiger Austritt”). Często jest to wręcz wpisane w umowie o pracę! I wówczas pracodawca ma prawo nie wypłacić Ci tzw. dodatków specjalnych (13-tka, 14-tka i ekwiwalent za niewykorzystany urlop).

Inną opcją jest rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Pracodawca nie musi się na to zgodzić, jest to jego dobra wola. Czy takie rozwiązanie ma jakieś zalety względem samodzielnego wypowiedzenia umowy? Jeżeli planujesz od razu iść do następnej pracy, to nie ma to żadnego znaczenia. Jeżeli jednak planujesz zgłosić się do urzędu pracy i wnioskować o zasiłek dla bezrobotnych, to korzystniejsze jest rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, ponieważ od razu przysługuje ci zasiłek dla bezrobotnych. Przy samodzielnym wypowiedzeniu umowy o pracę, zasiłek dla bezrobotnych przysługuje dopiero po 28 dniach.

Jakie świadczenia Ci przysługują?

Jeżeli podpisujesz umowę o pracę, to od Twojego wynagrodzenia potrącane są składki na ubezpieczenie społeczne i inne cele. To znaczy że w praktyce:

• możesz zgłosić dzieci do świadczeń rodzinnych oraz przysługują Ci dodatkowe benefity z tytułu narodzin dziecka. Tu poczytasz o benefitach dla ojców, a tu dla matek.

• przysługuje ci 13-ta i 14-ta wypłata (proporcjonalnie do przepracowanego czasu). Jeżeli pracujesz na stałej umowie to te dodatkowe wypłaty są wypłacane końcem czerwca (Urlaubsgeld) i końcem listopada (Weihnachtsgeld). Jeżeli pracujesz na umowie sezonowej to zostaną one wypłacone proporcjonalnie do przepracowanego czasu wraz z ostatnią wypłatą.

• przysługuje Ci płatny urlop w wymiarze 26 dni w roku (lub tyle, ile zdążysz go wyrobić) – przy zakończeniu pracy otrzymujesz albo urlop w naturze albo ekwiwalent pieniężny

• przysługuje ci zwrot z podatku – w trakcie pracy od Twojego wynagrodzenia potrącane są zaliczki na podatek dochodowy. Jeśli potrącono ich za dużo, to do zwrotu możesz mieć setki, a nawet tysiące euro. Dodatkowo w ostre istnieją ulgi dla osób posiadających dzieci tak więc tym bardziej opłaca się sprawdzić czy przysługuje Ci zwroty w jakiej wysokości. w Austrii jest 5 lat czasu na rozliczenie podatku, chyba że w danym roku miało się więcej niż jednego pracodawcę, albo pracodawca ogłosił upadłość to wówczas należy się rozliczyć do 30 czerwca następnego roku.

• gromadzisz okresy składkowe do emerytury (tutaj sprawdzisz ile masz zgromadzonych środków oraz jaka jest przewidywana wysokość emerytury na dzień dzisiejszy)

• masz masz odprowadzane środki na dodatkową emeryturę (Vorsorgekasse). W trakcie pracy w Austrii część Twoich składek trafia do specjalnego funduszu – Vorsorgekasse.  Środki te nazywają się Abfertigung, ale potocznie mówi się na nie „odprawa”. W Austrii istnieje kilka tzw. kas emerytalnych (Vorsorgekasse), najpopularniejsze kasy to Valida, VBV a także BUAK, ale jest ich wiele więcej. Informacja o tym w której masz gromadzone środki znajduje się na pasku z wypłaty albo w umowie o pracę. Te środki pod pewnymi warunkami można wypłacić wcześniej, szczegóły tutaj.

• przysługuje Ci zasiłek dla bezrobotnych jeżeli przepracujesz 52 tygodnie. Te 52 tygodnie nie muszą być przepracowane jednym cięgiem, lecz można je uzbierać w ciągu 2 lat. Zasiłek wynosi 55% wynagrodzenia netto.

Co Ci przysługuje jeżeli masz dzieci?

Jeżeli masz dzieci to przede wszystkim przysługuje Ci austriacki zasiłek rodzinny, odpowiednik polskiego 800+. Z racji koordynacji przepisów unijnych , z Austrii przysługuje różnica pomiędzy zasiłkiem polskim i austriackim – tzw. „wyrównanie”.

Ten zasiłek przysługuje również jeżeli dziecko już ukończyło osiemnasty rok życia ale jeszcze się uczy.

Twoja aktualna partnerka / partner ma dzieci z poprzedniego związku które mieszkają z Wami? W tym przypadku również możesz starać się o wyrównanie z Austrii!

Jeżeli masz dzieci, to przysługują ci również ulgi podatkowe przy rozliczeniu rocznym. Również na dzieci na które płacisz alimenty! Masz pytania lub wątpliwości, napisz do mnie – wszystko ci wyjaśnię.

Pracujesz w Austrii i będziesz tatą?

Przysługują ci różne świadczenia oraz dodatkowe wolne, nawet jeżeli Twoja rodzina mieszka w Polsce.

W telegraficznym skrócie przysługuje Ci:

• Pflegefreistellung – tygodniowe zwolnienie tzw. „opieka”,
• Papamonat – miesięczny urlop bezpłatny,
• Kinderbetreuungsgeld – zasiłek rodzicielski związany z urodzeniem dziecka,
• Familienbeihilfe – zasiłek rodzinny odpowiednik polskiego 800+.

Pracujesz w Austrii i będziesz mamą?

Austria trochę inaczej podchodzi do ciąży i macierzyństwa niż Polska. Zasadnicze różnice to takie że w Austrii nie preferuje się zwolnienia chorobowego z powodu ciąży. Tutaj kobiety ciężarne pracują do końca szóstego miesiąca ciąży a później obowiązuje tak zwany zakaz pracy – przyszła mama musi pozostać w domu. W trakcie pracy kobieta jest pod ochroną i nie może wykonywać niektórych czynności. Więcej szczegółów znajdziesz w osobnym wpisie na temat ciąży i macierzyństwa w Austrii oraz co w związku z tym przysługuje.

Pracuję przez leasing firmę / sezonowo więc pewnie mi nie przysługuje…

Jeżeli pracujesz przez leasing firmę lub sezonowo, przysługuje Ci to samo co przy normalnej umowie. Jeśli chcesz zawnioskować o świadczenia socjalne i masz wątpliwości, napisz do mnie – wspólnie razem wszystko sprawdzimy!